Bebeklik
Bebeğin meme emişini gözleyen herhangi bir kimse, bebeğin ilk cinsel deneyiminin birincil bakım vericinin meme ve meme çevresiyle olduğunun farkında olur. Meme emen bebek,bir kaç dakika içinde huzurlu ve zevkli bir hal alır. Bebek doyduğu zaman bile emmeye devam eder. Annenin kokusu, sıcaklığı, ve yakınlığı bu ilk ve güzel erotik deneyimin parçalarıdır.

Yaşamın 12. haftasından sonra bebeğin otoerotik objesi olarak başparmak iş görebilir. Anne memesi emen bebeklerde başparmak emme olmazken,emmeyen bebeklerde cinsel ilginin memeden parmağa erken dönüşü gözlemlenebilmektedir (Sarlin 1975). Geçmişte parmak emme psikopatoloji ile ilişkili görülürken, şimdi bu durum bir problem ile ilişkilendirilmemektedir.

Yaşamın ilk 4 ayı ile birlikte, her iki cinsiyetteki bebekler, altını bağlama ve cinsel organlarının temizlenmesi sırasında duyumlar ile cinsel organlarını fark ederler. Bakım vericinin dokunuşlarından büyük zevk alırlar. Yaşamın ilk yılında bebeklerin cinsel organları ile oynamaları nadir değildir. Kız bebekler büyük olasılıkla bu yıllarda kendilerini uyarırlarken (Galenson 1993), erkek bebekler büyük olasılıkla bunu yaşamın 2. ve 3. yıllarında yaparlar. Bebekler vücudunu araştırmak ve vücudunun sınırlarını belirlemek için vücuduna dokunmaya başlayabilir, fakat zamanla zevk alma birincil amaç olur (Spitz and Wolf 1949). Bu ona bağımsız kimlik duygusu verir, ayrılma ve bireyselleşme sürecine yardım eder (Sarlin 1975).

Erkek ve kız cinsel organları arasındaki anotomik farklılıklar, çocukların psikoseksüel gelişiminde çok önemli yere sahiptir (Gadpaille 1976, Kestenberg 1968). Erkek çocuklar , cinsel organlarını görebildikleri için kolaylıkla vücudunun diğer parçalarıyla bütünleştirebilirler.

Kızlar cinsel organlarını ayırmakta güçlük çekebilirler (Yates 1978). Kızların cinsel organları gizli olduğundan dolayı, daha çok içe yönelik duyumları içermektedir. Bunun tersine erkeklerin, seksüel yaşantıları dışa yönelimlidir (Galenson 1974, Kestenberg 1968).

Cinsel organlara erken ilgi, bakımverici-çocuk ilişkisi ile ilişkilidir. Spitz, 248 bebekle yaptığı çalışmasında, ciddi yoksunluk yaşamış bebeklerin bulunduğu kimsesizler evlerindeki bebeklerde cinsel oyunların tamamen kaybolduğunu, ebeveynlik yönünden avantajlı bebeklerde ise cinsel organlarla oyunların genellikle varolduğunu belirlemiştir (Spitz and Wolf, 1949). Galenson (1974) . Ayrıca sorunlu bakımverici ilişkinin olduğu bebeklerin iyi beslenmelerine karşın kendi kendilerini uyarmadıkları gözlenmiştir.

Toddler (Yeni yürüyen bebekler)

2.yılın başlangıcına doğru bebekler,tuvaletlerine,kendi barsak hareketlerini hissetmeye ilgi duyarlar. Bu durum “anal erotizm” olarak adlandırılır. Aynı zamanda bu dönemde bebekler dik kafalı, inatçı ve negatif olurlar. Eğer dışarıdan müdahale artarsa bu özellikler daha yoğunlaşır. Üriner erotizm 12 –14 aylar arasında yüzeyleşir. Kızlar, erkeklik organı olmadığı gerçeğini hissedebilirler. 15. aya kadar, çoğu çocuk cinsiyetler arasındaki farklılıkları bilirler. Bu süreç, eğer çocuğa karşı cinsin cinsel organlarını görme fırsatı olmuşsa çabuklaşır. Cinsel organıyla övünme ve teşhir etme bu dönemde sıklıkla dikkati çeker (Glenson 1974, Kleeman 1976). Yaklaşık 18 ay civarında kızlar babalarına karşı erotik olarak davranmaya başlarlar. Bu annenin cinsiyet rolü ile ilk özdeşime işaret edebilir. Yetişkinin övücü ve hoşlanıcı tavırları küçük kıza güven verir ve dişiliğiyle övünür.

Cinsel oyunlardan mastürbasyona değişim 2 yaşına doğru olur. 15 ve 24 aylar arasında bebeklerin cinsel organlarını farkındalıklarında artış olur, özellikle banyo ve bez bağlama sırasında (Galenson 1974, 1993). Bu dönemde kendini uyaran kız sayısı erkeklerden daha azdır, kızlar daha az sıklık ve yoğunlukta yaparlar (Kleema 1975). Kendini uyarma (self-stimulation) ile, buna eşlik eden, kızarma, hızlı solunum ve terleme olur. Başlangıçta bebek kendini uyarırken bakım verici ile sevgi kontağı kurmaya çalışır.

Yaşamın 2. yılında oluşan masturbatuvar aktivite erkek çocuklarda devam ederken, kız çocuklarında ileri bir evrimleşme geçirir (Galenson 1973, Galenson and Roiphe 1976). Kızlar kendilerini uyarmak için daha çok dolaylı teknikleri (bacakları, uylukları, ayak parmaklarını vs.) kullanmayı öğrenirler. Kızlar mastürbasyonu tamamen bırakabilir veya zevk almaksızın mastürbasyona devam edebilirler. Hayal kırıklığı tepkileri sıklıkla yaygındır ve bazen 2.yılın ikinci yarısında kızlar arasında bu tepkiler şiddetli olmaktadır.Bazı kızlarda babalarına erotik olarak ilgi artarken,diğerlerinde annelerine bağımlılıkta artış olur. Çok aşırı etkilenmiş kızların hayalgüçlerinde kısıtlılık olur. Erkek çocuklar daha az belirgin bozukluk gösterir.

Bir kısım 2-3 yaşlarındaki kızlar imrenme bulguları gösterir. Erkeklik organına sahipmiş gibi ayakta işemekte ısrar ederler,cinsel bölgelerinde çubuk veya oyuncak tutarlar. (Galenson and Roiphe 1976). Erkek çocuklar memelerinin büyümesi veya bebeklerinin olması tarzında arzular ifade edebilirler (Edgcumbe 1976).

Okul öncesi Çocuk

Çocuklar büyürken erotik ilgileri kardeş ve arkadaşlarına kayar.4 yaşındaki çoğu çocuk “anne” veya ”baba” gibi evcilik oyunları veya “doktorculuk” gibi oyunlar oynar. Bütün okul öncesi çocukların yarısı cinsel oyunlar oynar veya mastürbasyon yapar (Clower 1976, Newson and Newson 1962). 4 - 6 yaşlarında yaygın olarak gözlenen cinsel aktiviteler: teşhircilik, cinsel organlara dokunma ve onları başkalarına gösterme, kadınların memelerine dokunma (Friedrich ve ark. 1991), çıplak olmaktan hoşlanma veya çıplak kişileri gözetlemedir.(Johnson 1993). Bu dönemde çocukların cinsellik kavramı ilkeldir. Çoğu çocuk,bebeğin annenin midesini kesilerek çıktığına veya annenin anüsünden doğduğuna inanır (Goldman and Goldman 1981).

İleriki yıllarda erotik ilgilerde artış olur, bu ilgi karşı cins ebeveyne odaklaşır. Okul öncesi çocuklar, anatomik farklılıklar, cinsel ilişki ve üreme hakkında sık soru sorarlar (Robinson ve ark. 1991). Erkek çocuklar anneleriyle evlenmeyi ve birlikte uyumayı arzulayabilirler. 3-5 yaşındaki kızlar babayla ilişkilerinde son derece erotik olurlar. İlişkilerinde özellik isterler (Roiphe ve Galenson 1973).

BABANIN ROLÜ

Babalar çocuğun bakımına az katılmasına rağmen, oyunlarına anneden daha fazla katılırlar (Flerx ve ark. 1976). Babaların oyun şekileri, annelerinkine oranla oldukça farklıdır (Ablin 1971, Lamb 1980). Çocuğun bakımını her iki ebeveyn tarafından paylaşıldığı zaman, çocukların kafasında daha dengeli ve gerçekçi anne-ebeveyn imajları oluşur. Maalesef, çocuğun bakımı , dışarıda bir işte çalışsın veya çalışmasın, anneye kalmaktadır (Hochschild 1989).

Eğiten, dominant ve çocuk bakımına aktif katılan babalar, büyük olsalıkla maskulin oğullar ve feminen kızlar yetiştirirler (Spieler 1984). Baba yokluğunda, erkek çocukların daha düşük maskülinite puanlarına sahip oldukları (Mead ve Rekers 1979) ve babasız evlerde büyüyen erkeklerin yetişkin yaşamlarında daha az başarılı seksüel uyum gösterdikleri saptanmıştır (Cinch 1949). Genel olarak, erken dönemde baba yoksunluğunun, erkeklerin psikoseksüel gelişimi üzerine derin etkileri olmaktadır (Hetherington 1971)

Kızlar, feminen olmayı maskülen babaları ile olan olumlu ilişkileri yoluyla öğrenirler. Babanın kızlarını redettikleri durumlarda, belki de erkek çocuk tercihleri nedeniyle, kızların kendilik saygıları ve başkaları ile ilişki kurma yetileri bozulur (Spieler 1984). Cinsel çekiciliğinin onaylanması ve anneyle olumlu özdeşimde olduğu durumlarda, daha bütünleşmiş kendilik duygusu geliştirecektir.

Babasız büyüyen kızlarda feminen rolü öğrenmekte güçlüklerle karşılaşabilmektedir. Babasız büyümüş (veya babasıyla olumsuz ilişkiye sahip) ergen kızlar cinselliğe daha erken yaşta başlamakta ve ilişkilerinde sık partner değiştirmeye eğilimli olmaktadırlar (Hetherington 1971/2). Ayrıca aile çatışması yaşamış ve anneyle yakın ilişkisi olmayan kızların da daha büyük olasılıkla gelişi güzel cinsel ilişkide bulunma gösterdikleri saptanmıştır. Baba yokluğunun kızların psikoseksüel gelişimi üzerinde erkeklerden daha az zarar verici olduğu gözlenmektedir.

SORULAR VE DAVRANIŞLAR

Cinsellik konularına yönelik ebeveyn-çocuk konuları genellikle çocuğun soruları ve davranışları ile başlar.

Aşağıdaki örnekler bir cevabı oluşturma ve belirlemede ebeveyne yardım için sunulmuştur.

CİNSEL OYUNLAR

Durum

Çocuğunuzun yatak odasına giriyorsunuz ve onu arkadaşı Ayşenin muayene ettiğini görüyorsunuz. Oğlunuz elbiselerini çıkarmış, Ayşe oyuncak steteskopla onun kalbini dinliyor.

Benzer durumları kızınız ile komşunun oğlu arasında olabilir, her ikisi de 4 yaşında, elbisesiz cinsel ilişkiyi benzer hareketler yapıyor olabilir.

“Hangi tepkiyi veya cevabı oluşturursam, İstediğim mesajı vermiş olurum?”

İletmek istediğiniz mesaja yönelik tepkiye karar verin ve çocuğunuza öğretmek istediğiniz şeyi öğretin.

Olası Tepkiler:

-Verdiğiniz Tepki: “Derhal elbiselerini giy, seni tekrar bu tarzda görmek istemiyorum”

Çocuk ne anlar: Çocuklar kötüdür, fakat çocuklar anne babanın göremeyeceği davranışları gizli yerlerde tekrarlayabilir.

-Verdiğiniz Tepki: “Ayşe elbiselerini giy ve derhal evine git”

Çocuk ne anlar: Ayşe kötüdür ve bu, onun hatasıdır.

-Verdiğiniz Tepki: “Tamam birbirinizi merak etmişsiniz, elbiselerinizi giyin, ben size insan vücuduyla ilgili bazı resimler göstereceğim”

Çocuk ne anlar: Merak normal birşeydir. Anne baba bu soruları cevaplayacağı konusunda garanti veriyor.

-Verdiğiniz Tepki: “Birbirinizin vücudunuza dokunmanızı istemiyorum. Vücutlar mahremdir ve oyun oynadığınızda sizden, elbiselerinizi açmamanızı istiyorum”

Çocuk ne anlar: Çıplaklık ve dokunma mahremdir ve ebeveyn oyunların sınırlarını çocuklara bildiriyor.

-Verdiğiniz Tepki: Görmezlikten gelme.

Çocuk ne anlar: Çocuk hiçbir şey öğrenemez. Bu tarzda oynamaya devam edebilir de etmeyebilir de. Şayet sözel tepki göstermezsem, tavrım tek başına mesaj olarak yeter.

MASTURBASYON

Durum

5 yaşındaki kızınız veya oğlunuz televizyon seyrederken veya uyumadan önce cinsel organıyla oynuyor.

“Hangi tepki istediğim mesajı verecek?”

İletmek istediğiniz mesaja yönelik tepkiye karar verin ve çocuğunuza öğretmek istediğiniz şeyi öğrenin.

Olası Tepkiler

-Verdiğiniz Tepki: “derhal ellerini oradan çek ve bir daha asla dokunma”

Çocuk ne anlar: Vajina veya penise dokunmak yanlıştır.

-Verdiğiniz Tepki: “Kes şunu!, sonra delireceksin”

Çocuk ne anlar: Mastürbasyon sana zarar verir.

-Verdiğiniz Tepki: “Kes şunu ve derhal git ellerini yıka”

Çocuk ne anlar: Mastürbasyon kirlidir.

-Verdiğiniz Tepki: “Çocuğun ilgisini başka aktivitelere çekme”

Çocuk ne anlar: Çocuk bu davranışı bırakır, çocuk hiç bir şey öğrenemez.

-Verdiğiniz Tepki: “Biliyorum hoşuna gidiyor fakat bunu insanların önünde yapmamalısın.

Çocuk ne anlar: Mastürbasyon normal bir şeydir fakat özel yerde yapmalısın.

-Verdiğiniz Tepki: Göremezlikten gelme.

Çocuk ne anlar: Çocuk hiçbir şey öğrenemez. Bu tarzda oynamaya devam edebilir de etmeyebilir de. Şayet sözel tepki göstermezsem, tavrım tek başına mesaj olarak yeter.

“BEN NEREDEN GELDİM?”

Durum

Çocuğunuz, "Nerede doğdum? Ben evlatlık mıyım? Vücudundan nasıl çıktım? Bebek nasıl yapılır?" gibi sorular soruyor.

Cevabınıza karar verin:

Olası Cevaplar

Çocuk: Ben nereden geldim?

Ebeveyn: Sen nereden geldiğini düşünüyorsun?

Çocuk: Bilmiyorum, arkadaşım Ayşe, bebeklerin nasıl yapıldığını biliyor fakat bana anlatmıyor.

Ebeveyn: Pekala, bebekler annenin vücudunun içinde özel bir yerde büyürler.

Çocuk: Bebek orada nasıl oldu?

Ebeveyn: Anne ve baba onu, annenin vücudundaki küçük yumurta ve babanın vücudundan bir sperm ile yaptılar.

Bu gibi bir konuşmalar çocuğun merakını yatıştıracaktır. Çocuk büyüdükçe sorular devam edebilir, ve cevapları daha ayrıntılı vermek gerekebilir.

www.gata.edu.tr